Ook blinden en slechtzienden beoefenen schietsport
door Roelof Tammeling
KNSA
"Sportschieten is een boeiende individuele concentratiesport waarbij leeftijd of handicap niet bepalend voor de prestatie hoeft te zijn". Aldus een samenvatting van deze tak van sport in een brochure van de Koninklijke Nederlandse Schutters Associatie. De KNSA is in ons land de grootste en enige internationaal erkende autoriteit op het gebied van de schietsport. Ruim 800 verenigingen, met samen meer dan 42.000 schutters, zijn bij deze koepelorganisatie aangesloten. De Wet Wapens en Munitie werd in 2006 uitgebreid met de bepaling dat alle schietverenigingen met verlof voor vuurwapens aangesloten dienen te zijn bij de KNSA.
Schutters met een beperking
De schietsport wordt eveneens door schutters met een lichamelijke of visuele beperking enthousiast beoefend. Hoewel deze schutters in ons land veelal lid zijn van een reguliere KNSA-vereniging, werden hun organisatorische belangen tot 2009 daarentegen behartigd door Gehandicaptensport Nederland (v/h NebasNsg). Vanaf 27 juni 2009 is dit onderscheid in belangenbehartiging evenwel opgeheven. Op die datum werd tijdens een bijeenkomst in Sportcentrum Papendal in het kader van organisatorische integratie de schietsport voor mensen met een beperking door Gehandicaptensport Nederland officieel aan de KNSA overgedragen. De overeenkomst houdt in dat de verantwoordelijkheid voor de schietsport op alle niveaus en voor alle doelgroepen voortaan bij de KNSA berust.
Akoestisch vizier voor visueel gehandicapte schutters
De mogelijkheid dat ook blinden en slechtzienden de schietsport kunnen beoefenen ontstond midden jaren '80 in Zweden met de constructie van een akoestisch vizier. Met deze gemodificeerde richtkijker zijn visueel gehandicapte schutters in staat op vrijwel gelijkwaardige wijze de klassieke schietsport te beoefenen. Het systeem werkt als volgt: Het op een luchtgeweer bevestigde akoestische vizier is verbonden met een bedieningskastje met netvoeding. De koptelefoon wordt hierop ook aangesloten. Vanuit de schiethouding op de 10-meterbaan richt de schutter het geweer op de met een lamp verlichte schietkaart. De lichtgevoelige sensor in het vizier zet de waarneming op deze kaart om in een fluittoon. Tijdens het zoeken naar het mikpunt op de kaart hoort de schutter aan een stijgende toonhoogte dat hij het centrum op de kaart nadert. De hoogste toon is het mikpunt, de tien. Het lossen van een doeltreffend schot is precisiewerk, waarbij concentratie, een stabiele houding en rustige ademhaling bepalend zijn voor een goede score.
Landelijke primeur in Groningen
Op 21 maart 1992 werd in Groningen de eerste Nederlandse schietfaciliteit voor visueel gehandicapten officieel geopend. Deze nationale primeur had plaats in de accommodatie van Schietvereniging 's Lands Weerbaarheid. Dit als onderdeel van de viering van het 125-jarige jubileum van de in 1867 opgerichte "Vereniging tot Bevordering van 's Lands Weerbaarheid". De vier eerste visueel gehandicapten die in Duitsland kennis hadden gemaakt met deze aangepaste sport, werden vervolgens in het ledenbestand van de vereniging opgenomen. De vele promotionele activiteiten en demonstraties door de Groningse pioniers hebben er mede toe bijgedragen dat deze destijds voor ons land nieuwe schietdiscipline ook bij een aantal andere KNSA-verenigingen zijn ingevoerd.
In 1996 internationaal erkend
Na enkele succesvolle jaren als ontwikkelingssport is de schietdiscipline voor visueel gehandicapte schutters in 1996 door het International Shooting Committee for the Disable (ISCD) officieel erkend en gereglementeerd als wedstrijdsport. Vanaf dat moment konden dus ook blinde en slechtziende luchtgeweerschutters door nationale sportbonden genomineerd worden voor deelneming aan Wereld- en Regionale Kampioenschappen. Dit zijn wedstrijden die onder auspiciën van het International Paralympics Committee worden georganiseerd.
Groningen, augustus 2009
Informatie:
Bondsbureau KNSA, Leusden Tel 033-4622388 E-mail: info@knsa.nl Internet: www.knsa.nl
Schutters:
Nanne Jonker, Nijkerk Tel. 033-2453705 (tevens fabrikant en leverancier akoestisch vizier)
Martien Hendriks, Groningen Tel.050-5710314 (KNSA-basistrainer S.V. Martini Groningen)
Roelof Tammeling, Groningen Tel. 050-5410975 (schutter bij S.V.'s Lands Weerbaarheid).